Mini-samenleving
“Wij nemen de kinderen op de BSO heel serieus”, vertelt Judith enthousiast als we haar vragen naar kinderparticipatie. “KOW biedt meer dan veilige en leuke opvang. We zien de BSO als een soort mini-samenleving. Een plek waar kinderen in hun vrije tijd, binnen de mogelijkheden, mogen bepalen wat ze willen doen en waar ze ervaren dat hun stem wordt gehoord. Waar ze leren samen te werken en rekening te houden met andere kinderen. Maar denk ook aan je mening geven, oplossingen vinden of verantwoordelijkheid nemen. Allemaal vaardigheden die je leert door ze te doen en waar je in de toekomst veel aan hebt.”
De BSO is van jou
Op de BSO komen kinderen uit verschillende scholen en klassen samen. Judith vervolgt: “We vinden het belangrijk dat de BSO van de kinderen is. Ze hebben zelf invloed op hoe leuk ze het op de groep hebben. En het is aan ons als medewerkers om daar ruimte voor te geven. Open vragen stellen, de regie geven over bepaalde dingen en daar niet leidend maar ondersteunend in zijn. De kinderen doen, denken, praten, beslissen en tellen mee. Dat is kinderparticipatie.”
Op de BSO doen, denken, praten, beslissen en tellen de kinderen mee. Dat noemen we kinderparticipatie.
Kinderparticipatie binnen KOW
Hoe geven wij vorm aan kinderparticipatie op onze locaties? Sommige BSO’s hebben een heuse kinderraad, maar je vindt kinderparticipatie juist terug in de dagelijkse dingen op de groepen. Denk hierbij aan:
- Fotograaf van de dag
Welk kind is vandaag de fotograaf? In plaats dat medewerkers foto’s van de kinderen maken, draaien we de rollen om. Waar maken de kinderen foto’s van? En wat vertellen deze beelden? De fotograaf van de dag kiest de foto’s die hij aan het eind van de middag via bijvoorbeeld een slideshow aan de groep wil laten zien. Of hij kiest de foto’s uit die in de ouderapp Konnect met de ouders gedeeld worden. Op deze manier geven we kinderen de regie over wat zij leuk en belangrijk vinden om vast te leggen. Dat vertelt een hoop! - Activiteiten kiezen
We proberen zoveel mogelijk activiteiten te doen die de kinderen zelf leuk vinden. Ook de thema’s en activiteiten van de Vakantie BSO worden bedacht met de inbreng van de kinderen. Op de BSO kijken we naar de behoefte van ieder kind. Natuurlijk, het samenzijn in een groep vraagt ook om gezamenlijke activiteiten en momenten. In de groep de eigen identiteiten van de kinderen naar voren laten komen; dat is waar wij ons voor inzetten. Hoe mooi is het om dat met elkaar te ontdekken? - Inrichten van de ruimte
“Juf, we willen een chillhoek!” Oké, maar wat is daarvoor een fijne plek? Hoe willen jullie die inrichten? En wat heb je daarvoor nodig? Denk er maar eens over na en stem het met elkaar af. Ook denken de kinderen actief mee over bijvoorbeeld spelmaterialen en hoe ze het het fijnst vinden om aan tafel te gaan voor een eet- en drinkmoment: willen ze aan de grote tafel of liever aan een paar kleinere tafels, zodat ze groepjes kunnen maken? Zeg het maar! - Afspraken maken
Hoe gaan we op de BSO met elkaar om? Wat vinden we daarin belangrijk? En waarom? Op de BSO maken we daarover afspraken met elkaar. We maken er vaak een creatief moment van door er met elkaar over na te denken en de afspraken op een grote poster op te schrijven. Inclusief handtekeningen, zodat de afspraken echt officieel worden.
Judith werkt sinds 2003 bij Kinderopvang Walcheren. In haar werk als pedagogisch coach / beleidsmedewerker komt ze veel op de BSO’s. “Kinderen hebben altijd de behoefte om lekker bezig te zijn en dingen te ontdekken. Het is aan ons om ze een ondersteunende en uitdagende omgeving te bieden. Ze kunnen je echt verrassen in hoe zij denken; dat maakt werken in de kinderopvang zo leuk.”
Wist je dat…?
Kinderparticipatie is niet alleen in deze tijd actueel. De Poolse pedagoog en kinderarts Janusz Korczak legde hier al in het begin van de 20e eeuw de basis voor met zijn visie dat kinderen geen ‘onaffe’ volwassenen zijn, maar volwaardige mensen die initiatief kunnen nemen en verantwoordelijkheid kunnen dragen. Daar sluiten wij ons volledig bij aan!